„Domy z lekkiej gliny – poradnik”. Budowa stropu

W omawianej książce „Poradnik budowy szkieletowych domów z wypełnieniem z lekkiej gliny (Domy z lekkiej gliny – poradnik)” opisano kilka tradycyjnych, ale wciąż praktycznych rozwiązań konstrukcyjnych stosowanych w budynkach z lekkiej gliny. Jednym z nich są stropy wypełniane masą glinianą – rozwiązanie, które łączy prostotę wykonania z bardzo dobrymi właściwościami izolacyjnymi. Autorzy poradnika przedstawiają dwa główne warianty tej technologii: strop wypełniany lekką gliną „na mokro” oraz strop z płyt lekkoglinianych.

Strop z lekkiej gliny „na mokro”

W tym rozwiązaniu masa z lekkiej gliny (mieszanka gliny, trocin lub sieczki) układana jest bezpośrednio między belkami stropowymi. Prace wykonuje się na deskowaniu przesuwnym mocowanym od spodu belek.

Czym jest deskowanie (rusztowanie) przesuwne?

Deskowanie przesuwne – nazywane również rusztowaniem przesuwnym – to tymczasowa konstrukcja nośna służąca do podtrzymywania świeżej masy glinianej, zanim ta wyschnie i zwiąże. Wykonuje się je zazwyczaj z desek lub płyt (np. OSB, sklejki), które tworzą ruchomą platformę roboczą.

Takie deskowanie może być:

• przybite do spodnich krawędzi belek lub łat pomocniczych – co zapewnia stabilne podparcie podczas pracy,
• albo podparte od dołu za pomocą stojaków, kozłów lub prostego rusztu, bez przybijania do konstrukcji stropu.

Ta druga metoda ma tę zaletę, że nie narusza belek i pozwala łatwiej przesuwać deskowanie wzdłuż konstrukcji w miarę postępu robót.

Rusztowanie przesuwne przestawia się stopniowo – po wypełnieniu jednego odcinka stropu masa pozostaje na deskowaniu do momentu wstępnego związania, a następnie deski przenosi się dalej. Dzięki temu nie trzeba budować pełnego, stałego szalunku pod całą powierzchnią stropu, co znacząco ogranicza zużycie drewna i ułatwia pracę.

W przypadku dłuższych przęseł deskowanie można dodatkowo podeprzeć w środku prostymi stojakami lub kozłami, aby zapobiec ugięciu. Jeśli celem jest uzyskanie wyjątkowo równej powierzchni spodniej, warto użyć płyt o gładkiej fakturze – np. cienkiej sklejki lub OSB – co ułatwi późniejsze tynkowanie.

Układanie i zagęszczanie masy glinianej

Na łatach przybitych do boków belek stropowych montuje się co około 10 cm poprzeczne drążki lub listwy, które po ułożeniu masy pozostają wewnątrz wypełnienia i pełnią funkcję zbrojenia – zwiększają sztywność oraz odporność glinianego wypełnienia na pękanie.

Następnie wgniata się masę glinianą, dokładnie wypełniając przestrzeń od deskowania aż po górną krawędź belek. Szczególnie starannie należy ubić glinę między deskowaniem a drążkami, aby uzyskać równą i zwartą powierzchnię stropu oraz dobre przyleganie masy do elementów drewnianych.

Po wyschnięciu strop można wykończyć na kilka sposobów:

• Tynkowaniem glinianym po otrzcinowaniu belek,
• Tylko między belkami, jeśli chcemy zachować ich widoczność,
• lub płytami suchego tynku, co jest rozwiązaniem najpraktyczniejszym.

Ciężar takiego stropu wynosi około 200–250 kg/m².

💬 Komentarz: Podana waga jest orientacyjna. W praktyce masa stropu zależy od jego grubości oraz gęstości mieszanki glinianej, którą wykonawca uzyska — zwłaszcza od proporcji gliny do słomy lub innego lekkiego wypełniacza. W efekcie rzeczywista waga może się różnić od wartości podanych w źródle.

Strop wypełniany płytami z lekkiej gliny

Drugi wariant to strop z gotowych płyt lekkoglinianych, które układa się:

1. Pomiędzy belkami, opierając je na listwach przybitych do ich boków,
2. lub bezpośrednio na belkach.

W obu przypadkach listwy zbrojące płyty opierają się na konstrukcji stropu, co zapewnia stabilność i równomierne przenoszenie obciążeń.

Górne płaszczyzny płyt spoinuje się zaprawą glinianą z dodatkiem krótkiej sieczki i plew. Od spodu strop można wykończyć:

• tynkiem glinianym między belkami,
• tynkiem całościowym po otrzcinowaniu,
• lub płytami suchego tynku mocowanymi do rusztu z listew.

Ciężar tego typu stropu mieści się w granicach 160–250 kg/m².

💬 Komentarz: Tak jak w poprzednim wariancie, ciężar zależy od rodzaju i gęstości zastosowanej mieszanki oraz od grubości warstwy wypełnienia. W przypadku lżejszych mieszanek ze słomą lub trocinami wartość ta może być zauważalnie niższa.

Prefabrykowany strop żelbetowo-drewniany z wypełnieniem z lekkiej gliny

Autorzy poradnika wspominają również o prefabrykowanym, drobnowymiarowym stropie żelbetowo-drewnianym, wypełnianym płytami z lekkiej gliny. Jest on przystosowany do prefabrykacji poligonowej, co umożliwia szybki montaż gotowych elementów na budowie.

Pod względem parametrów użytkowych taki strop jest zbliżony do drewnianego, jednak dzięki wzmocnieniu żelbetem jest niepalny i bardziej odporny na uszkodzenia.

Podsumowanie

Oba rozwiązania – strop wypełniany lekką gliną „na mokro” oraz z płyt lekkoglinianych – mają swoje zalety i zastosowanie w zależności od warunków budowy oraz preferencji wykonawcy.

• Wersja „na mokro” jest bardziej elastyczna, pozwala na dopasowanie grubości i gęstości wypełnienia, a dzięki ciągłemu ułożeniu masy zapewnia równomierną jakość wypełnienia bez mostków termicznych oraz bardzo dobrą akumulację cieplną.
• Wersja z płyt natomiast znacząco skróca czas pracy, umożliwia montaż w chłodniejszych warunkach i daje możliwość częściowej prefabrykacji elementów stropu.

Niezależnie od wybranej metody, strop z lekkiej gliny pozostaje rozwiązaniem trwałym, paroprzepuszczalnym i zdrowym dla użytkowników. Przy odpowiednim wykonaniu stanowi solidny, ciepły i naturalny element konstrukcji domu szkieletowego.

Opracowano na podstawie książki
„Poradnik budowy szkieletowych domów z wypełnieniem z lekkiej gliny (Domy z lekkiej gliny – poradnik)”

Książkę znajdziesz i pobierzesz tutaj: https://zpkwm.pl/wp-content/uploads/2018/07/Domy_z_lekkiej_gliny.pdf. Po więcej tytułów zajrzyj do Biblioteki.